Cuộc sống người thợ than

 

Thợ làm than tổ ong phải làm việc 12 tiếng một ngày trong môi trường học độc hại. Khá đông người từ danh thiếp vùng nông thôn Bắc Bộ đổ lên Hà Nội làm than với hy vọng tạo lập tương lai tốt đẹp hơn.

Con đường lầy lội, gồ ghề ven sông ở khu vực cảng Phà Đen (nay là cảng Hà Nội) từ xưa đến nay là nơi tập kết của rất nhiều cơ sở sản xuất than tổ ong. Hiện nhu cầu dùng than ngày một giảm đẩy danh thiếp cơ sở tới chỗ phá sản, một mệnh ít còn tồn tại phải thay đổi mô hình kinh doanh và sống dựa vào mối hàng phục quen. 

Một xưởng than lớn với hơn chục nhân công sinh sản khoảng 10.000 viên than mỗi ngày, xưởng bé ngả nghiêng 5.000-7.000 viên. Thợ làm than bắt đầu công việc hàng ngày từ 6h sáng và kết thúc lúc 20h, trong môi trường đầy bụi than. Họ kiếm được 80.000-150.000 đồng mỗi ngày tùy vào vô số lượng công việc. 

Nặng nhọc và ô nhiễm, nhưng nhiều người mang cả vợ con lên Hà Nội theo nghiệp làm than vì thu nhập ổn định hơn làm nông nghiệp. Làm việc trong môi trường độc hại, song đồng cân có một số phận ít nhân công sử dụng khẩu trang và căng thẳng tay.

Thợ làm than thường tiền gắn bó với nghề vài ba năm, còn ông Cong đã trong nghề gần 20 năm. Chính ông cũng không giải thích được sự gắn bó với nghề, tiền biết nhờ than mà ông nuôi được gia đình, con cái trưởng thành. 

Anh Nguyễn Văn Thanh năm nay 23 tuổi, theo nghề được 3 năm. Anh chia sẻ việc học hành không đến nơi đến chốn, dưới quê không có việc làm thành thử phiêu lưu vào đây. Làm nghề này, anh thấy tự do, thoải mái và chí ít cũng tự lo được cho bản thân.  

Mỗi người một hoàn cảnh nhưng cũng vì khó khăn mà làm công việc nặng nhọc, ô nhiễm này. Anh Cường quê ở Quảng Bình, theo nghề xấp xỉ chục năm, hy vọng sẽ tích cóp đủ vốn để về quê cùng gia đình lập nghiệp kiếm sống.

Các công nhân đang cố gắng đẩy tủ chứa 2 tấn than vào lò sấy.

Muội than là thứ độc hại gây danh thiếp bệnh mãn tính về hô hấp và da liễu nếu tiếp xúc trực tiếp lâu dài. Dù vậy, những người thợ ở đây vẫn mặc cho bộ hạ ám đầy muội than, chỉ mong sao nuôi sống được gia đình.

Hết giờ làm họ xếp đầu hàng để rửa sạch muội than đen khỏi đôi tay. Chiếc bàn chải to được dùng để kì cọ sạch than.

Những cơn ho, bệnh về mũi rất quen thuộc với thợ than lâu năm. Anh Nam cho biết, mỗi lần tắm tai và mũi anh đều đen xì do than ám, tóc bết lại vì chưng bụi than.

Các lao động phân công nhau việc bếp núc, nấu ngay tại chỗ làm và sử dụng chính thị than tổ ong sinh sản được.

Để tiết kiệm chi phí, thợ làm than thường ở thường xuyên tại xưởng. Rũ chăn chiếu cho sạch muội than để ngủ, man di người đùa nhau "chăn, màn, quần áo phơi ở đây bẩn chả khác gì sàn nhà".